Posts

Showing posts with the label 00. | पंचतंत्र | मित्रभेदोनाम प्रथमं तंत्रम् |

00. | पंचतंत्र | मित्रभेदोनाम प्रथमं तंत्रम् |

अथ मित्रभेदोनाम प्रथमं तंत्रम् । अथातः प्रारभ्यते मित्रभेदा नाम प्रथमं तन्त्रम् ।  यस्याय-मादिमः श्लोकः- इसके अनन्तर मित्रभेद नामवाला प्रथम तन्त्रका प्रारम्भ करते हैं। जिसकी आदिमें यह श्लोक है- वर्द्धमानो महान्लेहः सिंहगोवृषयोर्वने ।  पिशुनेनातिलुब्धेन जम्बुकेन विनाशितः ॥ १ ॥ सिंह और बैलका वनमे बढा हुआ महास्नेह चुगुल लालची जम्बुक (गीदड) ने विनाशकर दिया ॥ १॥. तद्यथा अनुश्रूयते-अस्ति दाक्षिणात्ये जनपदे महिलारोप्यं नाम नगरम् । तत्र धर्मोपार्जितभूरिविभवो वर्द्धमानको नाम वणिक्पुत्रो बभूव । तस्य कदाचिद्रात्रौ शय्यारूढस्य चिन्ता समुत्पन्ना । "यत्प्रभूतेऽपि वित्ते अर्थोपायाश्चिन्तनीयाः कर्त्त-व्याश्चेति । यत उक्तञ्च सो यह सुनाजाता है कि, दक्षिण देशमें महिलारोप्यनाम एक नगर है वहां धर्मसे महोधन उपार्जने कर्ता बर्द्धमान नामक, वणिक् पुत्र था। उसको एक समय रात्रीमे खाटमें लेटेहुए चिन्ता उत्पन्न हुई; कि "बहुत धन उत्पन्न होनेपरभी धनप्राप्तिका उपाय चिन्ता करना चाहिये कहाभी है- न हि तद्विद्यते किश्चिद्यदर्थेन न सिद्धयति ।  यत्नेन मतिमॉस्तस्मादर्थमेकं प्रसाधयेत् ॥ २ ॥ ऐसी कोई वस्तु नहीं जो ...